高三数学:三角函数与解三角形终极全公式手册
本文最后更新于 2026年5月16日 凌晨
高三数学三角函数全公式汇总手册
1. 基本定义与同角三角函数关系
在平面直角坐标系中,设角 $\alpha$ 终边上任意一点 $P$ 的坐标为 $(x, y)$,$P$ 到原点的距离为 $r = \sqrt{x^2 + y^2}$。
- 正弦: $\sin \alpha = \frac{y}{r}$
- 余弦: $\cos \alpha = \frac{x}{r}$
- 正切: $\tan \alpha = \frac{y}{x}$ ($x \neq 0$)
同角三角函数基本关系式
- 平方关系: $\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1$
- 商数关系: $\tan \alpha = \frac{\sin \alpha}{\cos \alpha}$
2. 特殊角三角函数值表
| 角度 (deg) | 弧度 (rad) | $\sin$ | $\cos$ | $\tan$ |
|---|---|---|---|---|
| $0^{\circ}$ | $0$ | $0$ | $1$ | $0$ |
| $30^{\circ}$ | $\frac{\pi}{6}$ | $\frac{1}{2}$ | $\frac{\sqrt{3}}{2}$ | $\frac{\sqrt{3}}{3}$ |
| $45^{\circ}$ | $\frac{\pi}{4}$ | $\frac{\sqrt{2}}{2}$ | $\frac{\sqrt{2}}{2}$ | $1$ |
| $60^{\circ}$ | $\frac{\pi}{3}$ | $\frac{\sqrt{3}}{2}$ | $\frac{1}{2}$ | $\sqrt{3}$ |
| $90^{\circ}$ | $\frac{\pi}{2}$ | $1$ | $0$ | 不存在 |
| $120^{\circ}$ | $\frac{2\pi}{3}$ | $\frac{\sqrt{3}}{2}$ | $-\frac{1}{2}$ | $-\sqrt{3}$ |
| $135^{\circ}$ | $\frac{3\pi}{4}$ | $\frac{\sqrt{2}}{2}$ | $-\frac{\sqrt{2}}{2}$ | $-1$ |
| $150^{\circ}$ | $\frac{\pi}{6}$ | $\frac{1}{2}$ | $-\frac{\sqrt{3}}{2}$ | $-\frac{\sqrt{3}}{3}$ |
| $180^{\circ}$ | $\pi$ | $0$ | $-1$ | $0$ |
| $270^{\circ}$ | $\frac{3\pi}{2}$ | $-1$ | $0$ | 不存在 |
| $360^{\circ}$ | $2\pi$ | $0$ | $1$ | $0$ |
3. 诱导公式 (口诀:奇变偶不变,符号看象限)
3.1 四大基础公式
- $\sin(k\pi + \alpha) = (-1)^k \sin \alpha$
- $\cos(k\pi + \alpha) = (-1)^k \cos \alpha$
- $\sin(-\alpha) = -\sin \alpha$
- $\cos(-\alpha) = \cos \alpha$
- $\tan(-\alpha) = -\tan \alpha$
3.2 互余变换公式
- $\sin(\frac{\pi}{2} - \alpha) = \cos \alpha$
- $\cos(\frac{\pi}{2} - \alpha) = \sin \alpha$
- $\sin(\frac{\pi}{2} + \alpha) = \cos \alpha$
- $\cos(\frac{\pi}{2} + \alpha) = -\sin \alpha$
4. 和差角与倍角公式
4.1 和差角公式
- $\sin(\alpha \pm \beta) = \sin \alpha \cos \beta \pm \cos \alpha \sin \beta$
- $\cos(\alpha \pm \beta) = \cos \alpha \cos \beta \mp \sin \alpha \sin \beta$
- $\tan(\alpha \pm \beta) = \frac{\tan \alpha \pm \tan \beta}{1 \mp \tan \alpha \tan \beta}$
4.2 二倍角公式
- $\sin 2\alpha = 2 \sin \alpha \cos \alpha$
- $\cos 2\alpha = \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha = 2\cos^2 \alpha - 1 = 1 - 2\sin^2 \alpha$
- $\tan 2\alpha = \frac{2\tan \alpha}{1 - \tan^2 \alpha}$
4.3 降幂公式
- $\sin^2 \alpha = \frac{1 - \cos 2\alpha}{2}$
- $\cos^2 \alpha = \frac{1 + \cos 2\alpha}{2}$
5. 辅助角公式
其中 $\tan \phi = \frac{b}{a}$,$\phi$ 的象限由点 $(a, b)$ 决定。
6. 高阶冲刺必备公式
6.1 万能公式
设 $t = \tan \frac{\alpha}{2}$,则:
- $\sin \alpha = \frac{2t}{1 + t^2}$
- $\cos \alpha = \frac{1 - t^2}{1 + t^2}$
- $\tan \alpha = \frac{2t}{1 - t^2}$
6.2 和差化积公式
- $\sin \theta + \sin \phi = 2 \sin \frac{\theta + \phi}{2} \cos \frac{\theta - \phi}{2}$
- $\sin \theta - \sin \phi = 2 \cos \frac{\theta + \phi}{2} \sin \frac{\theta - \phi}{2}$
- $\cos \theta + \cos \phi = 2 \cos \frac{\theta + \phi}{2} \cos \frac{\theta - \phi}{2}$
- $\cos \theta - \cos \phi = -2 \sin \frac{\theta + \phi}{2} \sin \frac{\theta - \phi}{2}$
6.3 积化和差公式
- $\sin \alpha \cos \beta = \frac{1}{2} [\sin(\alpha + \beta) + \sin(\alpha - \beta)]$
- $\cos \alpha \cos \beta = \frac{1}{2} [\cos(\alpha + \beta) + \cos(\alpha - \beta)]$
- $\sin \alpha \sin \beta = -\frac{1}{2} [\cos(\alpha + \beta) - \cos(\alpha - \beta)]$
7. 解三角形定理与结论
在 $\triangle ABC$ 中,角 $A, B, C$ 所对的边分别为 $a, b, c$。
7.1 正弦定理
7.2 余弦定理
- $a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos A$
- $\cos A = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc}$
7.3 射影定理 (边角互化必备)
- $a = b \cos C + c \cos B$
- $b = a \cos C + c \cos A$
- $c = a \cos B + b \cos A$
7.4 三角形面积公式
- $S = \frac{1}{2} ab \sin C = \frac{1}{2} bc \sin A = \frac{1}{2} ac \sin B$
- $S = r \cdot p \quad \text{($r$ 为内切圆半径,} p = \frac{a+b+c}{2}\text{)}$
- $S = \frac{abc}{4R} \quad \text{($R$ 为外接圆半径)}$
8. 三角函数的图像与性质
对于标准复合函数 $y = A \sin(\omega x + \phi) + B \quad (A>0, \omega>0)$:
- 振幅: $A$
- 周期: $T = \frac{2\pi}{\omega}$
- 频率: $f = \frac{1}{T} = \frac{\omega}{2\pi}$
- 相位: $\omega x + \phi$;初相: $\phi$
高三数学:三角函数与解三角形终极全公式手册
https://tidhub.pw/2026/05/16/三角函数/