高三数学:三角函数与解三角形终极全公式手册

本文最后更新于 2026年5月16日 凌晨

高三数学三角函数全公式汇总手册

1. 基本定义与同角三角函数关系

在平面直角坐标系中,设角 $\alpha$ 终边上任意一点 $P$ 的坐标为 $(x, y)$,$P$ 到原点的距离为 $r = \sqrt{x^2 + y^2}$。

  • 正弦: $\sin \alpha = \frac{y}{r}$
  • 余弦: $\cos \alpha = \frac{x}{r}$
  • 正切: $\tan \alpha = \frac{y}{x}$ ($x \neq 0$)

同角三角函数基本关系式

  • 平方关系: $\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1$
  • 商数关系: $\tan \alpha = \frac{\sin \alpha}{\cos \alpha}$

2. 特殊角三角函数值表

角度 (deg) 弧度 (rad) $\sin$ $\cos$ $\tan$
$0^{\circ}$ $0$ $0$ $1$ $0$
$30^{\circ}$ $\frac{\pi}{6}$ $\frac{1}{2}$ $\frac{\sqrt{3}}{2}$ $\frac{\sqrt{3}}{3}$
$45^{\circ}$ $\frac{\pi}{4}$ $\frac{\sqrt{2}}{2}$ $\frac{\sqrt{2}}{2}$ $1$
$60^{\circ}$ $\frac{\pi}{3}$ $\frac{\sqrt{3}}{2}$ $\frac{1}{2}$ $\sqrt{3}$
$90^{\circ}$ $\frac{\pi}{2}$ $1$ $0$ 不存在
$120^{\circ}$ $\frac{2\pi}{3}$ $\frac{\sqrt{3}}{2}$ $-\frac{1}{2}$ $-\sqrt{3}$
$135^{\circ}$ $\frac{3\pi}{4}$ $\frac{\sqrt{2}}{2}$ $-\frac{\sqrt{2}}{2}$ $-1$
$150^{\circ}$ $\frac{\pi}{6}$ $\frac{1}{2}$ $-\frac{\sqrt{3}}{2}$ $-\frac{\sqrt{3}}{3}$
$180^{\circ}$ $\pi$ $0$ $-1$ $0$
$270^{\circ}$ $\frac{3\pi}{2}$ $-1$ $0$ 不存在
$360^{\circ}$ $2\pi$ $0$ $1$ $0$

3. 诱导公式 (口诀:奇变偶不变,符号看象限)

3.1 四大基础公式

  • $\sin(k\pi + \alpha) = (-1)^k \sin \alpha$
  • $\cos(k\pi + \alpha) = (-1)^k \cos \alpha$
  • $\sin(-\alpha) = -\sin \alpha$
  • $\cos(-\alpha) = \cos \alpha$
  • $\tan(-\alpha) = -\tan \alpha$

3.2 互余变换公式

  • $\sin(\frac{\pi}{2} - \alpha) = \cos \alpha$
  • $\cos(\frac{\pi}{2} - \alpha) = \sin \alpha$
  • $\sin(\frac{\pi}{2} + \alpha) = \cos \alpha$
  • $\cos(\frac{\pi}{2} + \alpha) = -\sin \alpha$

4. 和差角与倍角公式

4.1 和差角公式

  • $\sin(\alpha \pm \beta) = \sin \alpha \cos \beta \pm \cos \alpha \sin \beta$
  • $\cos(\alpha \pm \beta) = \cos \alpha \cos \beta \mp \sin \alpha \sin \beta$
  • $\tan(\alpha \pm \beta) = \frac{\tan \alpha \pm \tan \beta}{1 \mp \tan \alpha \tan \beta}$

4.2 二倍角公式

  • $\sin 2\alpha = 2 \sin \alpha \cos \alpha$
  • $\cos 2\alpha = \cos^2 \alpha - \sin^2 \alpha = 2\cos^2 \alpha - 1 = 1 - 2\sin^2 \alpha$
  • $\tan 2\alpha = \frac{2\tan \alpha}{1 - \tan^2 \alpha}$

4.3 降幂公式

  • $\sin^2 \alpha = \frac{1 - \cos 2\alpha}{2}$
  • $\cos^2 \alpha = \frac{1 + \cos 2\alpha}{2}$

5. 辅助角公式

其中 $\tan \phi = \frac{b}{a}$,$\phi$ 的象限由点 $(a, b)$ 决定。


6. 高阶冲刺必备公式

6.1 万能公式

设 $t = \tan \frac{\alpha}{2}$,则:

  • $\sin \alpha = \frac{2t}{1 + t^2}$
  • $\cos \alpha = \frac{1 - t^2}{1 + t^2}$
  • $\tan \alpha = \frac{2t}{1 - t^2}$

6.2 和差化积公式

  • $\sin \theta + \sin \phi = 2 \sin \frac{\theta + \phi}{2} \cos \frac{\theta - \phi}{2}$
  • $\sin \theta - \sin \phi = 2 \cos \frac{\theta + \phi}{2} \sin \frac{\theta - \phi}{2}$
  • $\cos \theta + \cos \phi = 2 \cos \frac{\theta + \phi}{2} \cos \frac{\theta - \phi}{2}$
  • $\cos \theta - \cos \phi = -2 \sin \frac{\theta + \phi}{2} \sin \frac{\theta - \phi}{2}$

6.3 积化和差公式

  • $\sin \alpha \cos \beta = \frac{1}{2} [\sin(\alpha + \beta) + \sin(\alpha - \beta)]$
  • $\cos \alpha \cos \beta = \frac{1}{2} [\cos(\alpha + \beta) + \cos(\alpha - \beta)]$
  • $\sin \alpha \sin \beta = -\frac{1}{2} [\cos(\alpha + \beta) - \cos(\alpha - \beta)]$

7. 解三角形定理与结论

在 $\triangle ABC$ 中,角 $A, B, C$ 所对的边分别为 $a, b, c$。

7.1 正弦定理

7.2 余弦定理

  • $a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos A$
  • $\cos A = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc}$

7.3 射影定理 (边角互化必备)

  • $a = b \cos C + c \cos B$
  • $b = a \cos C + c \cos A$
  • $c = a \cos B + b \cos A$

7.4 三角形面积公式

  • $S = \frac{1}{2} ab \sin C = \frac{1}{2} bc \sin A = \frac{1}{2} ac \sin B$
  • $S = r \cdot p \quad \text{($r$ 为内切圆半径,} p = \frac{a+b+c}{2}\text{)}$
  • $S = \frac{abc}{4R} \quad \text{($R$ 为外接圆半径)}$

8. 三角函数的图像与性质

对于标准复合函数 $y = A \sin(\omega x + \phi) + B \quad (A>0, \omega>0)$:

  1. 振幅: $A$
  2. 周期: $T = \frac{2\pi}{\omega}$
  3. 频率: $f = \frac{1}{T} = \frac{\omega}{2\pi}$
  4. 相位: $\omega x + \phi$;初相: $\phi$

高三数学:三角函数与解三角形终极全公式手册
https://tidhub.pw/2026/05/16/三角函数/
作者
LHY
发布于
2026年5月16日
更新于
2026年5月16日
许可协议